Bu bilgi notunda;

 

 

İŞÇİNİN YASAL HAKLARI NELERDİR?

 

1️⃣ ÜCRET HAKKI (EN TEMEL HAK)

 

İşçi emeğinin karşılığı olan ücreti;

 

 

alma hakkına sahiptir.

 

Ücretin geç ödenmesi, eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi işverenin ağır ihlalidir.

 

⚠️ Ücretin 20 günden fazla ödenmemesi hâlinde işçi:

 

• İş görmekten kaçınabilir
• Haklı nedenle fesih yapabilir
• Tazminat talep edebilir

 

2️⃣ SİGORTALI ÇALIŞMA HAKKI

 

İşveren, işçiyi işe başladığı ilk günden itibaren SGK’ya bildirmek zorundadır.

 

❌ Sigortasız çalıştırma:

 

• İdari para cezası
• Prim borcu
• Ceza yaptırımı

 

doğurur.

 

➡️ İşçi, sigortasız çalıştırıldığını SGK’ya şikâyet edebilir.

 

3️⃣ ÇALIŞMA SÜRESİ VE FAZLA MESAİ HAKKI

 

 

4️⃣ YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI

 

En az 1 yıl çalışan işçi yıllık izin hakkı kazanır.

 

 

⚖️ 5️⃣ KIDEM VE İHBAR TAZMİNATI HAKKI

 

Şartları oluştuğunda işçi;

 

 

talep edebilir.

 

 

6️⃣ MOBBİNGE KARŞI KORUNMA HAKKI

 

İşçi;

 

 

➡️ Mobbing, haklı fesih sebebidir ve işçi;

 

• Kıdem tazminatı
• Manevi tazminat talep edebilir.

 

İŞÇİNİN ŞİKÂYET HAKKI NEDİR?

 

 

 

İŞÇİ NEREYE ŞİKÂYET EDEBİLİR?

 

1️⃣ ALO 170 – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

 

Şu konularda şikâyet edilebilir:

 

 

ALO 170 hattı ücretsizdir ve başvurular gizli yapılabilir.

 

2️⃣ SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu)

 

 

durumlarında doğrudan SGK’ya başvuru yapılabilir.

 

3️⃣ ZORUNLU ARABULUCULUK

 

 

➡️ Arabuluculuk süreci hızlı ve ücretsizdir.

 

4️⃣ İŞ MAHKEMESİ

 

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa;

 

 

❗ ŞİKÂYET EDEN İŞÇİ İŞTEN ÇIKARILABİLİR Mİ?

 

 

⚠️ Böyle bir fesih:

 

• Kötü niyetli fesih
• Haksız fesih sayılır ve işçi tazminat kazanır.

 

⏳ ZAMANAŞIMI SÜRELERİ

 

 

ℹ️ ÖNEMLİ HUKUKİ UYARI

 

 

ŞAH HUKUK DANIŞMANLIK İLE HAKLARINIZI GÜVENCE ALTINA ALIN

 

Şah Hukuk Danışmanlık olarak;

 

 

konularında etkin ve profesyonel hukuki destek sunmaktayız. ⚖️

 

ŞAH HUKUK DANIŞMANLIK – İLETİŞİM

 

Bilgi	Detay
Hukuk Bürosu	Şah Hukuk Danışmanlık ⚖️
Telefon / WhatsApp	0554 181 04 00
Web Sitesi	www.sahhukuk.com.tr
Hizmet	Avukata Sor – İş Hukuku

 

 

1. İşçinin Yasal Hakları

 

İşçi hakları, çalışanın fiziksel ve psikolojik sağlığını koruyan, iş güvencesini sağlayan ve adil bir şekilde çalışmasını temin eden birçok düzenlemeyi kapsar. İşçinin yasal hakları şunlardır:

 

1. 1. Ücret Hakkı

 

İşçinin en temel haklarından biri, yaptığı iş karşılığında adil bir ücret almasıdır. Türkiye’de asgari ücret, her yıl belirli aralıklarla hükümet tarafından açıklanır ve işverenin ödemesi gereken asgari ücretin altında bir ödeme yapılması yasal değildir. İşçi, yaptığı işin karşılığında asgari ücretin üzerinde bir maaş alabiliyorsa, bu durum iş sözleşmesiyle belirlenmiş olmalıdır. Ayrıca, işçinin maaşı düzenli olarak ödenmeli ve geç ödeme yapılmamalıdır.

 

1. 1. Çalışma Saatleri ve Fazla Mesai

 

İş Kanunu’na göre, haftalık çalışma süresi 45 saattir. Çalışma saatleri, iş sözleşmesinde belirtilen esaslara uygun olmalıdır. İşçi, haftada 45 saati aşan bir süreyle çalıştırıldığında, fazla mesai hakkına sahiptir. Fazla mesai ücreti, normal ücretin %50’si kadar artırılmış bir ücretle ödenir. İşçinin fazla mesai yapması zorunlu olamaz, ancak işverenin bu tür bir talebi işçinin onayı ile geçerli olabilir.

 

1. 1. Yıllık Ücretli İzin

 

İşçi, çalıştığı her yıl için ücretli izin hakkına sahiptir. Bu izin, en az 14 gün olmalıdır ve yıllık izin süresi işyerinde geçen süreye bağlı olarak artar. İşçi, yıllık iznini kullanmadan önce işverene başvurmalı ve izin onayı almalıdır. Yıllık izin, işçinin dinlenmesi ve kişisel ihtiyaçlarını karşılaması için oldukça önemlidir.

 

1. 1. Sağlık ve Güvenlik Hakkı

 

İşyerinde sağlık ve güvenlik, işçinin haklarından biridir. İşveren, işyerinde sağlık ve güvenlik koşullarını sağlamakla yükümlüdür. Çalışanlar, işyerinde zararlı koşullara maruz kalmamaları için korunmalı, güvenlik önlemleri alınmalıdır. Ayrıca, işyerinde çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanması önemlidir.

 

1. 1. İş Güvencesi

 

İşçi, işten haksız yere çıkarılamaz. İşverenin, işten çıkarma kararını belirli bir sebebe dayandırması gerekir. İşçi, bu sebeplerin yasal olarak geçerli olup olmadığını denetleme hakkına sahiptir. İş Kanunu, işçi haklarını koruyan bir düzenleme ile iş güvencesini sağlar. İşçi, tazminat hakları da dâhil olmak üzere yasal olarak haklarını arama konusunda güvence altındadır.

 

1. İşçinin Şikayet Hakkı

 

İşçilerin, yasal hakları ihlal edildiğinde veya işyerinde kötü muameleye uğradıklarında şikayet etme hakları vardır. Bu hak, işçilerin işyerinde daha güvenli ve adil bir ortamda çalışmasını sağlamayı hedefler. İşçinin şikayet hakkı, aşağıdaki alanlarda geçerli olabilir:

 

1. 1. Çalışma Koşulları ve İş Güvenliği

 

Eğer işyerindeki çalışma koşulları, işçinin sağlığını riske atıyorsa, işçi bu durumu yetkili makamlara bildirebilir. İş güvenliği önlemlerinin alınmaması, çalışanların hayatını tehlikeye sokabilir. İşçi, bu tür durumlarla karşılaştığında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurabilir. Ayrıca, sendikalara başvurarak da işyerindeki olumsuz koşullara karşı sesini duyurabilir.

 

1. 1. Ücret Ödemeleri ve Fazla Mesai

 

Eğer işçi maaş ödemelerinin düzenli yapılmadığını ya da fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini düşünüyorsa, bu durumu işyerinin ilgili departmanlarına ya da İŞKUR’a bildirebilir. Ücretle ilgili şikayetler, hem işçinin kendi haklarını koruma altına alır hem de işyerinde ödeme düzeninin sağlanmasına yardımcı olur.

 

1. 1. Ayrımcılık ve Taciz

 

İşyerinde cinsiyet, ırk, din veya engellilik durumu gibi nedenlerle ayrımcılığa uğramak yasal değildir. İşçiler, bu tür ayrımcılıklara uğradıklarında şikayette bulunabilirler. Ayrıca, işyerinde fiziksel veya sözlü tacize uğrayan bir işçi de şikayet hakkına sahiptir. Taciz ve ayrımcılık, işçinin psikolojik sağlığını tehdit eder, bu nedenle bu tür şikayetler oldukça önemlidir.

 

1. 1. İşe İade ve İşten Çıkarma

 

İşçi, işten haksız bir şekilde çıkarıldığında belirli şartlar dahilinde iş mahkemesine başvurarak işe iade talebinde bulunabilir. Ayrıca; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi hakları da bu süreçte gündeme gelir. İşçinin, işten çıkarılmasının ardından bu haklarını talep etme hakkı bulunmaktadır.

 

1. 1. Sendika Hakkı ve Toplu Sözleşme

 

İşçilerin sendika kurma, sendikalara üye olma ve toplu sözleşme yapma hakları vardır. Sendikalar, işçilerin haklarını korur, işyerindeki hak ihlalleriyle mücadele eder ve daha iyi çalışma koşullarının sağlanması için faaliyet gösterirler. İşçi, sendikalara katılım konusunda baskıya uğrayamaz ve bu konuda şikayette bulunabilir.

 

1. İşçinin Şikayet Hakkını Kullanma Yöntemleri

 

İşçinin şikayet hakkını kullanabilmesi için bazı adımları takip etmesi gerekir:

 

İşyerinde İletişim Kanalları Kullanmak: İşçi, öncelikle işyerindeki amirleri veya yöneticileri ile şikayet konusu hakkında iletişim kurarak çözüm arayabilir.

 

İlgili Kurumlara Başvuru Yapmak: İşçi, şikayetlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İŞKUR ve ALO 170 şikayet hattı gibi kurumlara bildirebilir.

 

İş Mahkemesine Başvurmak: İşçi, şikayetinin yasal boyutlara taşınması gerektiği durumlarda iş mahkemesine başvurabilir. Bu, işçinin haklarının savunulması için en etkili yoldur.

 

Sonuç

 

İşçinin yasal hakları, işyerindeki çalışma koşullarını, sağlık ve güvenliğini, ücret düzenini ve iş güvencesini kapsar. İşçiler, haklarının ihlal edildiğini düşündüklerinde şikayet etme hakkına sahiptir. Bu haklar, işçilerin adil bir şekilde çalışabilmesi ve güvenli bir iş ortamında bulunabilmesi için önemlidir. İşçi haklarının korunması, sadece işçi için değil, aynı zamanda işveren için de işyerindeki verimliliği artıran bir unsurdur. Bu nedenle, işçilerin haklarını bilmesi ve gerektiğinde şikayet etme haklarını kullanması büyük önem taşır.